تبلیغات
حی علی الصلاة - احکام نماز(2)

احکام نماز(2)

نویسنده: مسعود نعمتی نسب دوشنبه 31 فروردین 1394 ساعت 06:09 ب.ظ نظرات

مكان نمازگزار

مكان نمازگزار نه شرط دارد:

شرط اول

آن كه مباح باشد.

مسأله875. نماز خواندن در ملك غصبی اگرچه روی فرش و تخت و مانند اینها باشد، باطل است ولی نماز خواندن در زیر سقف غصبی و خیمه غصبی مانعی ندارد، اگر تصرف در سقف یا خیمه صدق ننماید.

مسأله876. نماز خواندن در ملكی كه منفعت آن مال دیگری است، بدون اجازه صاحب منفعت باطل است، مثلاً در خانه اجاره‎ای اگر صاحب خانه یا دیگری بدون اجازه كسی كه آن خانه را اجاره كرده نماز بخواند، باطل است و هم چنین است اگر در ملكی كه دیگری در آن حقی دارد نماز بخواند، مثلاً اگر میت وصیت كرده باشد كه ثلث مال او را به مصرفی برسانند، تا وقتی ثلث را جدا نكنند، نمی‎شود در ملك او نماز خواند.

مسأله877. كسی كه در مسجد نشسته و یا رحل گذاشته اگر دیگری جای او را غصب كند و در آن جا نماز بخواند باطل است.


مسأله878. اگر در جایی كه نمی‎داند غصبی است نماز بخواند و بعد از نماز بفهمد، یا در جایی كه غصبی بودن آن را فراموش كرده نماز بخواند و بعد از نماز یادش بیاید، نماز

او صحیح است ولی كسی كه خودش جایی را غصب كرده، اگر فراموش كند و در آنجا نماز بخواند ، نمازش باطل است بنابر احتیاط.

مسأله879. اگر بداند جایی غصبی است ولی نداند كه در جای غصبی نماز باطل است و در آنجا نماز بخواند، نماز او باطل می‎باشد.

مسأله880. كسی كه ناچار است نماز واجب را سواره بخواند چنان چه حیوان سواری یا زین آن غصبی باشد نماز او باطل است، و هم چنین است اگر بخواهد بر آن حیوان نماز مستحبی بخواند.

مسأله881. كسی كه در ملكی با دیگری شریك است اگر سهم او جدا نباشد بدون اجازه شریكش نمی‎تواند در آن ملك تصرف كند و نماز بخواند.

مسأله882. اگر با عین پولی كه خمس و زكات آن را نداده ملكی بخرد، تصرف او در آن ملك حرام و نمازش هم در آن باطل است.

مسأله883. اگر صاحب ملك به زبان، اجازه نماز خواندن بدهد و انسان بداند كه قلباً راضی نیست، نماز خواندن در ملك او باطل است و اگر اجازه ندهد و انسان یقین كند كه قلباً راضی است نماز صحیح است.

مسأله884. تصرف در ملك میتی كه خمس یا زكات بدهكار است، حرام و نماز درآن باطل است، ولی اگر بدهی او را بدهند یا ضامن شوند كه ادا نمایند، به نحوی كه دین از عهده میت ساقط شود، جایز است و اگر عین زكات یا خمس در مال میت موجود باشد فقط تصرف و نماز در آن عین قبل از ادا جایز نیست ولی تصرف و نماز در غیر آن اشكال ندارد.

مسأله885. تصرف در ملك میتی كه به مردم بدهكار است، حرام و نماز در آن باطل است ولی اگر ضامن شوند كه قرض‎های او را بپردازند، یا این كه طلبكار و وصی میت، اجازه بدهند، تصرف و نماز در ملك او مانعی ندارد و اگر میت بدهكار افرادی است كه حاكم شرع بر آنها ولایت دارد، اذن حاكم معتبر است.

مسأله886. اگر میت قرض نداشته باشد ولی بعضی از ورثه او صغیر یا دیوانه یا غایب باشند، تصرف در ملك او بدون اذن ولی شرعی حرام و نماز درآن باطل است.

مسأله887. نماز خواندن در مسافرخانه و حمام و مانند اینها كه برای واردین آماده است اشكال ندارد، ولی در غیر این قبیل جاها در صورتی می‎شود نماز خواند، كه مالك آن اجازه بدهد، یا حرفی بزند كه معلوم شود، یا اطمینان حاصل شود كه برای نماز خواندن اذن داده است، مثل این كه به كسی اجازه دهد در ملك او بنشیند و بخوابد، كه از اینها فهمیده می‎شود برای نماز خواندن هم اذن داده است.

مسأله888. در زمین بسیار وسیعی كه برای بیشتر مردم مشكل است موقع نماز از آنجا به جای دیگر بروند، بی‎اجازه مالك می‎شود نماز خواند ولی اگر بداند كه مالك زمین راضی نیست احوط آن است كه در آنجا نماز نخواند.

شرط دوم

آن كه مكان نمازگزار بی‎حركت باشد.

مسأله889. مكان نمازگزار باید بی‎حركت باشد و اگر به واسطه تنگی وقت یا جهت دیگر ناچار باشد در جایی كه حركت دارد، مانند اتومبیل و كشتی و ترن نماز بخواند، به قدری كه ممكن است باید استقرار و قبله را رعایت نماید و اگر آنها از قبله بطرف دیگر حركت كنند، بطرف قبله برگردد.

مسأله890. نماز خواندن در اتومبیل و كشتی و ترن و مانند اینها، وقتی ایستاده‎اند مانعی ندارد.

مسأله891. روی خرمن گندم و جو و مانند اینها كه نمی‎شود بی‎حركت ماند نماز باطل است.

شرط سوم

آن كه در جایی نماز بخواند كه احتمال بدهد می‎تواند در آنجا نماز را تمام كند.

مسأله892. بنابر احتیاط، در جایی نماز بخواند كه اطمینان داشته باشد نماز را تمام می‎كند و در جایی كه به واسطه احتمال باد و باران و زیادی جمعیت و مانند اینها اطمینان ندارد كه بتواند نماز را تمام كند، احتیاط آن است كه نماز نخواند هر چند با احتمال امكان تمام كردن نماز، خواندن نماز جایز است ولی با اطمینان به عدم امكان نماز صحیح نیست.

شرط چهارم

آن كه ماندن در آن مكان حرام نباشد.

مسأله893. نماز در جایی كه تار و مانند آن استعمال می‎كنند و زیر سقفی كه نزدیك است خراب شود، باطل است.

مسأله894. بودن مرد و زن نامحرم در اطاقی كه كسی در آنجا نیست و كسی هم نمی‎تواند وارد شود حرام است و نمازشان هم در آنجا صحیح نیست ولی اگر یكی از آنان مشغول نماز باشد و دیگری كه با او نامحرم است وارد شود نماز او اشكال ندارد.

مسأله895. مكروه است زن در نماز جلوتر از مرد یا محاذی با او بایستد و بهتر است طوری بایستد كه جای سجده او كمی از جای ایستادن مرد عقب‎تر باشد.

مسأله896. اگر زن برابر مرد یا جلوتر بایستد نماز هر دو صحیح است چه با هم وارد نماز شوند یا به ترتیب، بلی ثواب نماز هر كدام كه بعد مشغول نماز شده‎اند كمتر است ولی بنابراحتیاط مؤكد سزاوار است در صورتی كه هر دو با هم وارد نماز شوند، هر دو و در صورتی كه به ترتیب وارد شده باشند كسی كه بعد وارد شده نماز را اعاده نماید.

مسأله897. اگر بین مرد و زن، دیوار، یا پرده، یا چیز دیگری باشد كه یكدیگر را نبینند، یا بین آنان اقلا ده ذراع كه تقریباً پنج ذرع می‎شود، فاصله باشد، چنان چه زن برابر مرد یا جلوتر از او باشد نماز هر دو صحیح است و كراهت هم ندارد و هم چنین است اگر مكان یكی از آنان به قدری بلند باشد كه نگویند، زن جلوتر از مرد یا برابر او ایستاده است.

شرط پنجم

آن كه روی چیزی كه ایستادن و نشستن روی آن حرام است، مثل فرشی كه اسم خدا بر آن نوشته شده نماز نخواند.

شرط ششم

آن كه در جایی كه سقف آن كوتاه است و نمی‎تواند در آنجا راست بایستد، یا به اندازه‎ای كوچك است كه جای ركوع و سجود ندارد، نماز نخواند و اگر ناچار شود كه در چنین جایی نماز بخواند، باید به قدری كه ممكن است قیام و ركوع و سجود را به جا آورد.

شرط هفتم

آن كه مساوی یا جلوتر از قبر پیغمبر و ائمه: نماز نخواند.

مسأله898.  بنابر احتیاط واجب باید جلوتر یا مساوی با قبر پیغمبر و امام علیهماالسلام نماز نخواند.

مسأله899.  اگر درموقع نماز چیزی مانند دیوار بین نمازگزار و قبر مطهر باشد كه بی‎احترامی نشود اشكال ندارد، ولی فاصله شدن صندوق شریف و ضریح و پارچه‎ای كه روی آن افتاده كافی نیست.

مسأله900. احتیاط واجب آن است كه در خانه كعبه و بر بام آن نماز واجب نخوانند، ولی در حال ناچاری اشكال ندارد.

مسأله901. خواندن نماز مستحب در خانه كعبه و بر بام آن اشكال ندارد بلكه مستحب است در داخل خانه مقابل هر ركنی دو ركعت نماز بخوانند.

شرط هشتم

آن كه مكان نمازگزار اگر نجس است بطوری تر نباشد كه رطوبت آن به بدن یا لباس او برسد، ولی جایی كه پیشانی را بر آن می‎گذارد اگر نجس باشد، اگر چه خشك هم باشد نماز باطل است و احتیاط مستحب آن است كه مكان نمازگزار اصلا نجس نباشد.

شرط نهم

آن كه جای پیشانی نمازگزار از جای زانوها و سر انگشتان پای او بیش از چهار انگشت بسته پست‎تر یا بلندتر نباشد و تفصیل این مسأله در احكام سجده گفته می‎شود.

جاهایی كه نماز خواندن در آنها مستحب است

مسأله902. در شرع مقدس اسلام بسیار سفارش شده است، كه نماز را در مسجد بخوانند و بهتر از همه مسجدها مسجد الحرام است و بعد از آن مسجد پیغمبر صلی الله علیه و آله و بعد از آن مسجد كوفه، و بعد از آن مسجد بیت المقدس، و بعد از آن مسجد جامع هر شهر، و بعد از آن مسجد محله و بعد از آن مسجد بازار است.

مسأله903. برای زن نماز خواندن درخانه بلكه در صندوقخانه و اطاق عقب بهتر است.

مسأله904. نماز در حرم ائمه: مستحب بلكه بهتر از مسجد است و نماز در حرم مطهر حضرت امیر المؤمنین علیه‌السلام برابر با دویست هزار نماز است.

مسأله905. زیاد رفتن به مسجد و رفتن در مسجدی كه نمازگزار ندارد، مستحب است و همسایه مسجد اگر عذری نداشته باشد، مكروه است در غیر مسجد نماز بخواند.

مسأله906. مستحب است انسان با كسی‎كه در مسجدحاضر نمی‎شود غذا نخورد و در كارها با او مشورت نكند و همسایه او نشود و از او زن نگیرد و به او زن ندهد.

جاهایی كه نماز خواندن در آنها مكروه است

مسأله907. نماز خواندن در چند جا مكروه است و از آن جمله است: حمام، زمین نمك‎زار، مقابل انسان، مقابل دری كه باز است، در جاده و خیابان و كوچه اگر برای كسانی كه عبور می‎كنند زحمت نباشد و چنان چه زحمت باشد حرام و نماز باطل است، مقابل آتش و چراغ و در آشپزخانه و هر جا كه كوره آتش باشد، مقابل چاه و گودالی كه محل بول باشد، روبروی عكس و مجسمه چیزی كه روح دارد مگر آن كه روی آن پرده بكشند، در اطاقی كه جنب در آن باشد، در جایی كه عكس باشد اگر چه روبروی نمازگزار نباشد، مقابل قبر، روی قبر، بین دو قبر و در قبرستان.

مسأله908. كسی كه در محل عبور مردم نماز می‎خواند، یا كسی روبروی او است مستحب است جلوی خود چیزی بگذارد و اگر چوب یا ریسمانی هم باشد كافی است.

احكام مسجد

مسأله909. نجس كردن زمین و سقف و بام و طرف داخل دیوار مسجد حرام است و هر كس بفهمد كه نجس شده است باید فوراً نجاست آن را برطرف كند و احتیاط واجب آن است كه طرف بیرون دیوار مسجد را هم نجس نكنند و اگر نجس شود نجاستش را بر طرف نمایند.

مسأله910. اگر نتواند مسجد را تطهیر نماید. یا كمك لازم داشته باشد و پیدا نكند، تطهیر مسجد بر او واجب نیست ولی بنابر احتیاط واجب، باید به كسی كه می‎تواند تطهیر كند اطلاع دهد.

مسأله911. اگر جایی از مسجد نجس شود و تطهیر آن بدون كندن یا خراب كردن مقدار كمی از آن ممكن نباشد، باید آنجا را بكنند یا خراب نمایند و پر كردن و ساختن آن قسمت هم واجب نیست مگر این كه خود كسی كه نجس كرده خراب كند كه در این صورت بنابر احتیاط باید آن قسمت را بسازد و یا پر كند. و اگر مسجد به نحوی نجس شده باشد كه برای تطهیر آن ناچار باشند تمام مسجد را خراب كنند، خراب كردن آن جایز نیست، چنان چه متبرعی هم باشد كه بعد از تخریب آن را بسازد، جایز بودن خراب كردن آن مشكل است ولی اگر ممكن است باید ظاهر آن را بنا بر احتیاط تطهیر نمایند، و اگر چیزی مانند آجر مسجد كه ممكن است آن را برگرداند، نجس شود، باید بعد از تطهیر آن را به مسجد برگرداند.

مسأله912. اگر مسجدی را غصب كنند و به جای آن خانه و مانند آن بسازند، یا بطوری خراب شود كه نماز خواندن در آن ممكن نباشد، باز هم نجس كردن آن حرام و تطهیر آن واجب است.

مسأله913. نجس كردن حرم ائمه: حرام است و اگر نجس شود چنان چه نجس ماندن آن بی‎احترامی باشد، تطهیر آن واجب است، بلكه احتیاط واجب آن است كه اگر بی‎احترامی هم نباشد آن را تطهیر كنند.

مسأله914. اگر حصیر مسجد نجس شود، باید آن را آب بكشند، ولی چنان چه نجاست حصیر بی‎احترامی به مسجد باشد و به واسطه آب كشیدن، خراب می‎شود و بریدن جای نجس بهتر است، باید آن را ببرند.

مسأله915. بردن عین نجس ـ مانند خون ـ در مسجد اگر بی‎احترامی به مسجد باشد حرام است بلكه احتیاط مستحب آن است كه اگر بی‎احترامی هم نباشد، عین نجس را در مسجد نبرند و نیز بردن چیزی كه نجس شده، در صورتی كه بی‎احترامی به مسجد باشد، حرام است.

مسأله916. اگر مسجد را برای روضه‎خوانی چادر بزنند و فرش كنند و سیاهی بكوبند و اسباب چای در آن ببرند، در صورتی كه این كارها به مسجد ضرر نرساند و مانع نماز خواندن نشود، اشكال ندارد.

مسأله917. زینت كردن مسجد به طلا حرام است بنابر احتیاط واجب، و هم چنین است نقش كردن مسجد به صورت چیزهایی كه مثل انسان و حیوان روح دارد، و نقاشی چیزهایی كه روح ندارد، مثل گل و بوته مكروه است.

مسأله918. اگر مسجد خراب هم بشود نمی‎توانند آن را بفروشند، یا داخل ملك و جاده نمایند.

مسأله919. فروختن در و پنجره و چیزهای دیگر مسجد حرام است و اگر مسجد خراب شود، باید اینها را صرف تعمیر همان مسجد كنند و چنان چه بدرد آن مسجد نخورد، باید در مسجد دیگر مصرف شود ولی اگر بدرد مسجدهای دیگر هم نخورد، می‎توانند آن را بفروشند و پول آن را اگر ممكن است صرف تعمیر همان مسجد و گرنه صرف تعمیر مسجد دیگر نمایند.

مسأله920. ساختن مسجد و تعمیر مسجدی كه نزدیك به خرابی می‎باشد مستحب است و اگر مسجد به صورتی در آید كه تعمیر آن ممكن نباشد می‎توانند آن را خراب كنند و دوباره بسازند بلكه می‎توانند مسجدی را كه خراب نشده، برای احتیاج مردم خراب كنند و بزرگتر بسازند.

مسأله921. تمیز كردن مسجد و روشن كردن چراغ در آن مستحب است و كسی كه می‎خواهد مسجد برود، مستحب است خود را خوشبو كند و لباس پاكیزه و قیمتی بپوشد و ته كفش خود را وارسی كند كه نجاستی به آن نباشد و موقع داخل شدن به مسجد اول پای راست و موقع بیرون آمدن، اول پای چپ را بگذارد و هم چنین مستحب است از همه زودتر به مسجد آید و از همه دیرتر از مسجد بیرون برود.

مسأله922. وقتی انسان وارد مسجد می‎شود، مستحب است دو ركعت نماز به قصد تحیت و احترام مسجد بخواند و اگر نماز واجب یا مستحب دیگری هم بخواند كافی است.

مسأله923. خوابیدن در مسجد، اگر انسان ناچار نباشد و صحبت كردن راجع به كارهای دنیا و مشغول صنعت شدن و خواندن شعری كه نصیحت و مانند آن نباشد مكروه است و نیز مكروه است آب دهان و بینی و اخلاط سینه را در مسجد بیندازد و گمشده‎ای را طلب كند و صدای خود را بلند كند ولی بلند كردن صدا برای اذان مانعی ندارد.

مسأله924. راه‎دادن بچه و دیوانه به مسجد مكروه‎است و كسی كه پیاز و سیر و مانند اینها خورده كه بوی دهانش مردم را اذیت می‎كند مكروه است به مسجد برود.


احکام نماز(1)